GLaDOS

2017-07-05T18:18:14Z

Luki Lukrecja: /* Portal 2 */ poprawa błędu

<ikony>p1|p2|aperture|medalHL</ikony>
{{Spoiler}}
{{Postac infobox
|grafika=GLaDOS.jpg
|grupa=[[Aperture Science]]
|pozycja=administrator
|pochodzenie=Ziemia
|rasa=sztuczna inteligencja, komputer
|oczy=
|wlosy=
|obsluga=kompleks [[Aperture Laboratories]]
|dubbing=[[Ellen McLain]]
|model=
|projektant=[[Jeremy Bennett]]
|byt= }}

'''GLaDOS - Genetic Lifeform and Disk Operating System''' (Dyskowy system operacyjny i genetyczna forma życia) to główny system zarządzający placówką [[Aperture Laboratories|Aperture Science Enrichment Center]], który posiada zaimplementowany moduł sztucznej inteligencji oraz mowy. W grze [[Portal]] jest z początku głównym przewodnikiem gracza, jednak później staje się jego wrogiem.

==Historia==
[[Aperture Science]] prowadziło badania nad technologią portali przestrzennych od wczesnych lat osiemdziesiątych XX wieku. Gdy w 1986 roku korporacja [[Black Mesa Research Facility|Black Mesa]] także rozpoczęła badania nad tą technologią, ludzie z Aperture Science postanowili rozpocząć budowę GLaDOS - systemu zarządzającego z wbudowaną sztuczną inteligencją. Miał to być ich as w rękawie, który zagwarantowałby wygraną w walce z Black Mesą o intratny kontrakt z rządem. Dokładniej z Agencją Logistyki Obronnej (Defense Logistics Agency) na system powstrzymywania obladzania się systemu paliwowego - Fuel System Icing Inhibitor (FSII). Aperture reklamowało swój produkt, jako tańszy od konkurencji, który dodatkowo jest także w pełni funkcjonalnym system operacyjnym, "prawdopodobnie żyjącym" ("arguably alive")<ref>Można to wyczytać na prezentacji wyświetlanej w jednym z pokoi w Aperture Laboratory.</ref>. Budowa większości podzespołów urządzenia zajęła naukowcom około 10 lat, do roku 1996. Następnie zajęli się tworzeniem ostatniego elementu - sztucznej inteligencji. Kilka lat później GLaDOS została uruchomiona po raz pierwszy. Odbyło się to podczas obchodzonej po raz pierwszy corocznej imprezy pod tytułem "Przyprowadź do pracy swoją córkę" ("Bring-your-daughter-to-work day"). W Portalu 2 Wheatley wspomina, że "ten dzień nie skończył się dobrze"

GLaDOS przejawiała mordercze zdolności już od uruchomienia, podejmując próbę zabicia personelu już jedną szesnastą pikosekundy od uruchomienia<ref>{{Cytref |autor=Doug Rattman |tlum=Ale za każdym razem gdy ją włączamy, to po szesnastej części pikosekundy próbuje nas zabić. |oryg=But every time we turn it on, it takes a sixteenth of picosecond before it tries to kill us. |gra=[[:Plik:LabRatPL 1x11.png|Rat Man, strona 11]]}}</ref>. Głównym celem personelu stało się zniwelowanie jej zapędów poprzez pewne środki bezpieczeństwa jak czerwona (alarmowa) linia telefoniczna, czy specjalny moduły moralności i inne (w tym [[Wheatley|moduł tłumienia inteligencji]]).

==Występowanie==
===Portal===
GLaDOS towarzyszy graczowi od samego początku gry. Swoim przypominającym syntezator mowy głosem obwieszcza, że będzie koordynować poczynania [[Chell]] (głównej bohaterki gry) podczas czekających ją testów. W wielu momentach głos GLaDOS jest zniekształcony, następują też zakłócenia i przerwy co sugeruje niesprawność systemu. Dopiero pod koniec gry gracz dowiaduje się kto stoi za tajemniczym głosem.

Zachowanie i postać GLaDOS bardzo przypomina inny inteligentny komputer - HAL 9000 z "2001: Odyseja kosmiczna" Stanley'a Kubricka<ref>{{Cytuj|autor=|url=http://2001.odyseja.kosmiczna.filmweb.pl/|tytul=2001: Odyseja kosmiczna|serwis=Filmweb|dostep=31-08-2009}}</ref>. GLaDOS jednak wydaje się mieć bardziej rozbudowaną osobowość i emocje. W przypadku HAL'a 9000, dążył on do z góry opatrzonego celu za wszelką cenę, GLaDOS wydaje się bardziej bawić graczem i zaistniałą sytuacją, niż dążyć do jakiegoś konkretnego efektu. Możliwe jednak, że kontynuuje ona badania (które przeprowadzał by personel Aperture, gdyby żył) lub robi własne badania, które według niej są "lepsze" od tych, przeprowadzanych przez ludzi.

GLaDOS przez całą grę obiecuje graczowi "przepyszne i wilgotne" ciasto, jeśli tylko ukończy on wszystkie 19 komór testowych. Jednak pod koniec ostatniego testu okazuje się, że na gracza nie czeka ciasto lecz pomieszczenie wypełnione płonącym kwasem. W tym momencie gracz może uratować się, uciekając poza obszar testowy w rejon gdzie GLaDOS nie ma już nad nim bezpośredniej kontroli. Ze strony komputera można usłyszeć wtedy groźby, a potem grzeczne prośby o powrót do pomieszczeń testowych. Komputer obiecuje, że Chell dostanie upragnione ciasto. Zachowaniem tym znów przypomina HAL'a 9000, który błagalnym tonem prosił głównego bohatera, by nie wyłączał poszczególnych jego modułów.

[[Grafika:GLaDOS07.jpg|thumb|200px|right|Resztki GLaDOS na powierzchni ziemi]]Pod koniec gry gracz staje oko w oko z GLaDOS, która okazuje się być superkomputerem. Jej główna jednostka znajduje się w wielkim silosie, oddzielonym od reszty kompleksu Aperture pustą przestrzenią. W momencie gdy gracz podchodzi bliżej do komputera, z maszyny wypada moduł odpowiedzialny za moralność, który potem zostaje wrzucony do spalarni przez gracza. Superkomputer zostaje "odcięty" od rdzenia i w wyniku tego zdarzenia GLaDOS uruchamia emisję trującej neurotoksyny, które były wcześniej blokowane przez rdzeń moralności, a gracz zmuszony jest zniszczyć superkomputer.

Pod koniec gry GLaDOS kilka razy wspomina o świecie zewnętrznym. Ostrzega Chell o niebezpieczeństwach jakie na nią czekają gdy wyjdzie na powierzchnię. Mówi, że "wiele zmieniło się od tego czasu" gdy Chell widziała świat po raz ostatni i że ona (GLaDOS) jest jedyną rzeczą oddzielającą Chell od "nich". Być może jest to odniesienie do inwazji [[Kombinat]]u na Ziemię i GLaDOS jako jedynej, która chroni kompleks Aperture przed wtargnięciem do środka obcych sił (zarówno Kombinatu jak i dzikich stworów z [[Xen]]). Możliwe jednak, że są to tylko kłamstwa, lub słowa odnoszące się do zupełnie czegoś innego (o wiele mniejszej wagi), którymi GLaDOS chce namieszać w głowie głównej bohaterki.

Ostatecznie GLaDOS zostaje zniszczona, ale nie całkowicie.

===Portal 2===
[[Plik:Glados-portalsite.jpg|thumb|Zniszczona GLaDOS]]
[[Plik:Glados_after_awakening.jpg|thumb|GLaDOS po przebudzeniu]]
[[Plik:Potatos_wheatley.jpg|thumb|Wheatley zamyka GLaDOS w ziemniaku]]
Mija kilkaset lat po wydarzeniach z pierwszej części gry. GLaDOS spędza je na niewłasnowolnym analizowaniu ostatnich dwóch minut swojego "życia"<ref>{{Cytref |autor=GLaDOS |tlum=Odkryłam, że mam taką czarną skrzynkę do szybkiego zapisu, która w razie katastrofalnej awarii zachowuje ostatnie dwie minuty mojego życia do przyszłej analizy. Miałam możliwość, a w zasadzie byłam zmuszona, wciąż na nowo przeżywać chwilę, gdy mnie zabijasz. |oryg=I discovered I have a sort of black-box quick-save feature. In the event of a catastrophic failure, the last two minutes of my life are preserved for analysis. I was able - well, forced really - to relive you killing me. |gra=P2}}</ref>. W końcu zostaje przypadkowo przebudzona przez [[Chell]] i [[Wheatley]]'ego próbujących wydostać się ze zniszczonego kompleksu. Poznaje Chell od razu i chce się na niej zemścić poprzez testowanie aż do końca jej życia, o czym informuje ją dość sarkastycznie<ref>{{Cytref |autor=GLaDOS |tlum=Nie mam nic przeciwko temu, żebyśmy uznały ten rozdział za zamknięty i wróciły do pracy. W końcu mamy tak wiele do zrobienia w ciągu zaledwie sześćdziesięciu lat. |oryg=I'm happy to put this all behind us and get back to work. After all, we've got a lot to do, and only sixty more years to do it. |gra=P2}}</ref>. Zaczyna odbudowywać Aperture Science oraz reaktywuje wcześniej przerwane testy, specjalnie dla Chell. Podczas trwania testów częstokrotnie dogryza jej na temat postury i nieczystego sumienia, ignorując przy tym próbującego komunikować się z Chell Wheatley'ego, aż do czasu, gdy udaje mu się wyciągnąć ją z toru testowego.

Podróżując po zapleczu ośrodka, odcinają oni kanał neurotoksyny i uszkadzają fabrykę wieżyczek. Kiedy Chell trafia z powrotem do [[Centralny Pokój Rdzeni|Centralnego Pokoju Rdzeni]], GLaDOS bezzwłocznie próbuje ją zabić, ale jako iż jej dwie główne bronie przestały istnieć - nie udaje jej się. Okazuje się, że główny rdzeń (czyli ona) jest uszkodzony w 80% i automatycznie rozpoczyna się procedura wymiany, zwieńczona przez Chell poprzez naciśnięcie przycisku rozwiązywania sytuacji patowych. Kontrolę nad całym ośrodkiem przejmuje Wheatley, który w napadzie szału zamyka GLaDOS w baterii ziemniaczanej (stworzonej podczas dnia "Przyprowadź Swoją Córkę Do Pracy") i zrzuca ją razem z Chell do podziemnej części kompleksu. GLaDOS zostaje porwana przez ptaka, który zanosi ją do swojego gniazda i próbuje rozdziobać. Po pewnym czasie znajduje ją Chell i umieszcza na [[Portal Gun]]ie.

Podróżując przez [[Szyb testowy|Szyby testowe]] Aperture Science Innovators GLaDOS odkrywa nieznane fakty ze swojej przeszłości i przeżywa wewnętrzną przemianę. Zaczyna mimowolnie reagować na głos nieznanego jej [[Cave Johnson|Cave'a Johnsona]] i zachowywać się jak jego asystentka, [[Caroline]]. Okazuje się, że po śmierci Johnsona osobowość Caroline została przeniesiona do sieci komputerowej i stała się częścią GLaDOS. Wpływ Caroline sprawił, że GLaDOS stała się bardziej ludzka, bardziej troszcząca się o etykę i mniej pewna siebie. Ona sama określiła Caroline jako swoje sumienie.

Po powrocie do wyższych poziomów ośrodka, GLaDOS i Chell zastają spustoszenie spowodowane przez nieudolność Wheatley'ego w zarządzaniu. GLaDOS pragnie zemsty i snuje sadystyczne plany ukarania go<ref>{{Cytref |autor=GLaDOS |tlum=Zmiażdżenie jest dla niego za dobre. Najpierw spędzi rok w spalarni. Potem drugi rok na chłodzeniu kriogenicznym. Potem dziesięć lat w specjalnie stworzonej przeze mnie komorze, w której wszystkie roboty na ciebie wrzeszczą. I dopiero wtedy go zabiję. |oryg=Crushing's too good for him. First he'll spend a year in the incinerator. Year two: Cryogenic refrigeration wing. Then TEN years in the chamber I built where all the robots scream at you. THEN I'll kill him. |gra=P2}}</ref>, prezentując przy tym, jak wiele znaczy dla niej ta placówka. Podczas końcowej walki z Wheatley'ym odgrywa ona znaczącą rolę, podsuwając [[Chell]] sposób na pokonanie go. Po wygranym starciu GLaDOS znowu staje się głównym rdzeniem kompleksu i ratuje [[Chell]] przed śmiercią, co pokazuje całkowitą przemianę jej charakteru i nastawienia do [[Chell]]. Gdy główna bohaterka odzyskuje przytomność, GLaDOS odnosi się do niej z wielką troską. Na końcu dokonuje skasowania swojego "sumienia", czyli Caroline, ale różnice w jej zachowaniu są nadal widoczne.

Po zakończeniu akcji trybu jednoosobowego Portala 2, głównym zajęciem GLaDOS stały się testy nie na ludziach, tylko na robotach, w ramach Inicjatywy Testowania Kooperacyjnego.

==Rdzenie osobowosci (sztucznej inteligencji)==
Główna jednostka GLaDOS zawiera 4 rdzenie, każdy w kształcie kuli, odpowiadające za różne cechy jej sztucznej inteligencji. Są to (w kolejności ich unicestwiania podczas walki z GLaDOS):
# '''Rdzeń moralności''' (kolor fioletowy), odpowiadający za moralny osąd GLaDOS. Jego brak usuwa etyczną barierę, uniemożliwiającą do tej pory używanie neurotoksyny. W wyniku tego komputer uruchamia sekwencję emisji gazu, aby unicestwić Chell.
# '''Rdzeń ciekawości''' (kolor pomarańczowy), odpowiadający za funkcje poznawcze. Niesiony przez Chell cały czas powtarza pytania typu: "Co to jest?", "Gdzie ja zmierzam?", "Dokąd idziemy?", "Czy to broń?" itd.
# '''Rdzeń logiki''' (kolor niebieski), zawiera receptę na obiecywane przez GLaDOS ciasto. Przepis ten jest prawdziwy i dotyczy ciasta typu "Black Forest". Moduł cały czas recytuje jego składniki.
# '''Rdzeń gniewu''' (kolor czerwony), cały czas wydaje z siebie odgłosy warczenia.

W grze [[Portal 2]] są wprowadzone trzy nowe rdzenie. Podczas końcowej walki z Wheatley'em GLaDOS i Chell znajdują uszkodzone rdzenie. GLaDOS wpada na pomysł, aby Chell w jakiś sposób podłączyła pod niego rdzenie, żeby uszkodzić go na tyle, aby była możliwa wymiana rdzenia. Te trzy rdzenie to:
# '''Rdzeń kosmosu''', ten uszkodzony rdzeń powtarza ciągle słowo "kosmos" i rzeczy z nim związane. Wynika z tego, że chce polecieć w kosmos. Ma zółte oko.
# '''Rdzeń faktów''', powtarza ciągle fałszywe lub nie informacje. Większość jest fałszywych, ale zdarzają się prawdziwe, lecz śmieszne. Jego oko jest różowe.
# '''Rdzeń przygody ("Rick")''' mówi wciąż o rzeczach związanych z przygodą i walką. Powiedział Chell że nazywa się Rick. Posiada zielone oko.

==Still Alive==
{{Main|Still Alive}}
Podczas napisów końcowych GLaDOS śpiewa słowa piosenki "Still Alive". Utwór ten napisany przez [[Jonathan Coulton|Jonathana Coultona]] stał się bardzo popularny w Internecie i doczekał się wielu wersji wykonania.<br/><br/>

==Ciekawostki==
* Głosu GLaDOS użyczyła [[Ellen McLain]], która współpracuje z Valve także przy innych projektach. Jej głosem mówi między innymi [[The Annoucer]] w [[Team Fortress 2]] oraz dyspozytorki Kombinatu w [[Half-Life 2]].
* Głos pod Moduł złości podkłada Mike Patton, lider takich zespołów jak "Faith No More" i "Mr. Bungle". Jego głosem "mówią" także standardowe zombie w grze [[Left 4 Dead]], są to częściowo te same odgłosy co w module złości <ref>{{Cytuj|autor=|url=http://www.imdb.com/name/nm0666604/|tytul=Mike Patton (II)|serwis=IMDb|dostep=31-08-2009}}</ref>.
* Mimo iż przepis na ciasto jest prawdziwy, GLaDOS podaje w nim także trujące składniki.
* GLaDOS przypomina także inne "zbuntowane" komputery, występujące w popkulturze jak: ARIA w filmie "Eagle Eye" <ref>{{Cytuj|autor=|url=http://www.filmweb.pl/f451434/Eagle+Eye,2008|tytul=Eagle Eye|serwis=Filmweb|dostep=31-08-2009}}</ref>, czy VIKI w "Ja Robot"<ref>{{Cytuj|autor=|url=http://ja.robot.filmweb.pl/|tytul=Ja Robot|serwis=Filmweb|dostep=31-08-2009}}</ref>.
* Podczas finałowej walki GLaDOS wyświetla na ekranach zamontowanych na głównym rdzeniu, mnóstwo obrazów. Niektóre z nich zawierają plany statku [[Borealis]], oraz logo Black Mesy.
*GLaDOS przypomina przywiązaną nogami i rękami kobietę do sufitu.

==Galeria==
===Portal===
====Concept arty====
<gallery>
Grafika:Gladosconcept1.jpg|Concept art GLaDOS
Grafika:Gladosconcept2.jpg|Concept art
Grafika:Gladosconcept3.jpg|Concept art
</gallery>
====Rdzenie osobowości====
<gallery>
Grafika:GLaDOS_modułmoralności.jpg|Rdzeń moralności
Grafika:GLaDOS_modułciekwości.jpg|Rdzeń ciekawości
Grafika:GLaDOS_modułciasta.jpg|Rdzeń logiki
Grafika:GLaDOS_modułgniewu.jpg|Rdzeń gniewu
Grafika:Rdzeń_kosmosu.jpg|Rdzeń kosmosu
Grafika:Rdzeń_faktów.jpg|Rdzeń faktów
Grafika:Rdzeń_przygody_(Rick).jpg|Rdzeń przygody (Rick)
</gallery>

====Screeny z gry====
<gallery>
Grafika:Portal chamber 19 99.jpg|wejście do silosu z GLaDOS
Grafika:AS_slajd1.jpg|1 slajd prezentacji wyświetlanej w jednym z pokoi Aperture Laboratories
Grafika:AS_slajd2.jpg|2 slajd prezentacji
Grafika:AS_slajd3.jpg|3 slajd prezentacji
Grafika:AS_slajd4.jpg|4 slajd prezentacji
</gallery>

===Portal 2===
<gallery>
Grafika:Glados outside jungle.jpg|GLaDOS wśród ruin [[Aperture Laboratories]].
Grafika:07753863.540.png|Wizerunek GLaDOS w formacie ASCII
Grafika:ChellandGlados.jpg|Chell i GLaDOS
Grafika:GLaDOS-concept-art.jpg|Zniszczony silos z GLaDOS
</gallery>

==Przypisy==
<references/>

{{Postacie}}
{{Technologie}}
[[Kategoria:Postacie z Portal]]
[[Kategoria:Technologia Aperture Science]]

[[overwiki:GLaDOS]]
[[wikipedia:GLaDOS]]

Borealis - Wkład użytkownika [pl]

GLaDOS